อัปเกรดเครือข่าย LUNC: ทุกรุ่นของ core และก้าวต่อไป

อัปเกรดเครือข่าย LUNC คือ terrad เวอร์ชันใหม่ ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์โหนดของ Terra Classic ที่วาลิเดเตอร์ทุกรายเปลี่ยนไปใช้พร้อมกันที่ความสูงบล็อกเดียวกันหลังผ่านการโหวต ตั้งแต่ต้นปี 2023 ชุมชนปล่อยอัปเกรดออกมาเป็นสายยาว ตั้งแต่รุ่นบำรุงรักษาแรกไปจนถึง v4.1.1 ที่เริ่มใช้ที่บล็อก 31,010,600 ในวันที่ 26 ตุลาคม 2026 ไม่มีครั้งไหนที่สร้างเหรียญใหม่หรือเปลี่ยนยอดเงินของใคร

การอัปเกรดสำคัญเพราะหลังการล่มสลายเดือนพฤษภาคม 2022 Terra Classic ค้างอยู่บนสแตก Cosmos รุ่นเก่า แต่ละรุ่นช่วยปิดช่องว่างนั้นทีละส่วน แก้บั๊ก หรือเปลี่ยนวิธีทำงานของภาษีเผา วิดเจ็ตชีพจรเครือข่ายด้านบนแสดงความสูงบล็อกและสถานะเชนแบบสด คุณจึงดูการอัปเกรดเกิดขึ้นจริงได้เมื่อมีการนัดครั้งถัดไป

อัปเกรดเครือข่าย Terra Classic คืออะไร

Terra Classic มีเชนเดียวคือ columbus-5 และวาลิเดเตอร์ทุกรายต้องใช้กติกาเดียวกัน เมื่อกติกาเปลี่ยน การเปลี่ยนนั้นจะถูกปล่อยในรูป hard fork แบบนัดหมาย นักพัฒนาเผยแพร่รุ่นใหม่บน GitHub มีคนยื่นข้อเสนออัปเกรดซอฟต์แวร์พร้อมชื่อแผนและความสูงบล็อกเป้าหมาย แล้วผู้สเตกโหวตกันเจ็ดวัน ถ้าผ่าน เชนจะหยุดที่ความสูงนั้น ผู้ดูแลโหนดเปลี่ยนไบนารีเป็นตัวใหม่ และบล็อกจะเดินต่อเมื่อวาลิเดเตอร์ที่ถือสเตกรวมสองในสามกลับมาออนไลน์

นี่คือเหตุผลที่คนค้นคำว่า “LUNC fork” แล้วงง ทุกการอัปเกรดคือฟอร์กในความหมายทางเทคนิค แต่ไม่มีการแยกเชน chain ID ยังเหมือนเดิม ยอดคงเหลือย้ายตามไป และไม่มีเหรียญที่สองโผล่ขึ้นมา การแยกเชนจริงครั้งเดียวในประวัติ Terra เกิดในเดือนพฤษภาคม 2022 ตอนที่ Terra 2.0 เริ่มจาก genesis ใหม่ และเชนเดิมถูกเปลี่ยนชื่อเป็น Terra Classic เรื่องนั้นอ่านต่อได้ในไทม์ไลน์ Terra ล่มและหน้าเปรียบเทียบ LUNC กับ LUNA

มีกับดักเล็ก ๆ อีกข้อ ชื่อแผนไม่ตรงกับเลขเวอร์ชัน core v1.1.0 ใช้ชื่อแผน “v2” ส่วน v4.1.1 ใช้ชื่อ “v14_4” เวลาอ่านข้อเสนอ ให้ดูแท็กรุ่น (release tag) ไม่ใช่ชื่อแผน

ใครสร้างอัปเกรด และใครจ่ายเงิน

ไม่มีบริษัทไหนดูแล Terra Classic Terraform Labs หยุดทำงานกับเชนนี้หลังการล่มสลายและกำลังปิดกิจการ โค้ด core อยู่ใน องค์กร classic-terra บน GitHub ที่ชุมชนดูแล และทุกรุ่นต้องได้รับอนุมัติบนเชน ส่วนเงินทุน ถ้ามี จะมาจากกองทุนชุมชนผ่านข้อเสนอขอใช้เงินแยกต่างหาก

ในปี 2023 กลุ่มที่ชุมชนให้ทุนชื่อ Joint L1 Task Force เป็นผู้ปล่อยรุ่นแรก ๆ เริ่มจาก v1.0.5 ก่อนจะยุบตัวไปช่วงต้นปี 2024 งานหลังจากนั้นมาจากผู้ร่วมพัฒนาอิสระ ข้อเสนอแบบข้อความในปี 2025 (12194) เลือกกระโดดไป Cosmos SDK 0.53 พร้อม IBC v2 ตามแผนของทีมที่รู้จักกันในชื่อ OrbitLabs และการขอใช้เงินกองทุนชุมชนสองครั้งในปี 2026 (12213 และ 12220) จ่ายค่าเฟสต่าง ๆ ข้อเสนออัปเกรดปี 2026 เขียนโดยผู้ร่วมพัฒนาที่ใช้ชื่อ fragwuerdig และคอมมิตส่วนใหญ่มาจากนักพัฒนากลุ่มเล็ก ๆ ถือว่าตัวสำรองน้อยมากสำหรับเชนขนาดนี้ และเป็นเหตุผลหนึ่งที่เรื่องการตรวจสอบความปลอดภัยถูกถกกันดุเดือด

ประวัติการอัปเกรด Terra Classic ทั้งหมด

ตารางนี้รวมทุกการอัปเกรด core บน columbus-5 ตั้งแต่ชุมชนเข้ามาดูแล ความสูงบล็อกมาจากแผนบนเชนในแต่ละข้อเสนอ และวันที่ออกรุ่นมาจากหน้า releases บน GitHub

อ่านตารางแล้วจะเห็นจังหวะชัดเจน ปี 2023 คือช่วงเก็บกวาดและตามให้ทัน SDK รุ่นที่ค้างไว้ ปี 2024 คือการกระโดดใหญ่ไป SDK 0.47 ปี 2025 เน้นเรื่องภาษีและ CosmWasm ส่วนปี 2026 คือการย้ายครั้งใหญ่ที่สุดไป SDK 0.53 ตามด้วยแพตช์ความปลอดภัยเร่งด่วน การอัปเกรดแต่ละครั้งใช้เวลาเตรียมหลายเดือน และแทบทุกรุ่นใหญ่มีรุ่นแก้ไขตามมาไม่นานหลังจากนั้น ซึ่งเป็นเรื่องปกติของซอฟต์แวร์บล็อกเชน

อัปเกรด Parity (v3.0.1)

“Parity” คือคำที่ชุมชนใช้เรียกการตามให้ทันเชนอื่นในเครือ Cosmos ชื่อนี้โผล่ครั้งแรกกับ v2.1.0 กลางปี 2023 ซึ่งนำ “wasm parity” มาผ่าน wasmd 0.30 แต่อัปเกรดที่คนส่วนใหญ่หมายถึงคือ v3.0.1 ที่อนุมัติในข้อเสนอ 12110 และเริ่มทำงานที่บล็อก 18,303,000 ในเดือนมิถุนายน 2024 รุ่นนี้พา Terra Classic ไป Cosmos SDK 0.47, CometBFT 0.37, wasmd 0.45 และ ibc-go v7 ในก้าวเดียว

สำหรับผู้ถือทั่วไป ไม่มีอะไรเปลี่ยนให้เห็น แต่สำหรับนักพัฒนา นี่หมายถึงเครื่องมือที่ทันสมัย ฟีเจอร์ CosmWasm รุ่นปัจจุบัน และ IBC ที่เข้ากับเชนอื่นได้ มันยังปูทางให้การกระโดดจาก SDK 0.46 ไป 0.53 ในภายหลัง เพราะยิ่งค้างอยู่บนฟอร์กเก่านาน แต่ละก้าวก็ยิ่งยาก รุ่น v3.1.x ที่ตามมาจนถึงตุลาคม 2024 คือการเก็บปัญหาที่พบหลังเปลี่ยนเวอร์ชัน

เชนเดิม ซอฟต์แวร์ใหม่

ทุกการอัปเกรดยังคงเชน columbus-5 และประวัติทั้งหมดไว้ วาลิเดเตอร์เปลี่ยนไบนารีที่ความสูงที่ตกลงกัน แล้วบล็อกถัดไปก็ถูกสร้างภายใต้กติกาใหม่

2025: ฟีเจอร์ภาษี และ wasmd แบบไม่ฟอร์ก

รุ่น v3.3 ถึง v3.6 ส่วนใหญ่เปลี่ยนวิธีคิดภาษีธุรกรรมและวิธีรันสมาร์ตคอนแทรกต์ v3.3.0 ที่เริ่มใช้ที่ความสูง 21,163,600 ในเดือนธันวาคม 2024 นำระบบภาษีแบบ reverse charge มาใช้ในโมดูล x/tax แทนวิธีเดิมหลังข้อเสนอ 12143 ส่วน v3.5.0 ในเดือนสิงหาคม 2025 เพิ่มฟีเจอร์รายชื่อยกเว้นภาษี ซึ่งให้ governance ยกเว้นภาษีเผาให้ที่อยู่เฉพาะรายได้

v3.6.0 คือเฟสที่สองของการ “เลิกฟอร์ก” wasmd ซึ่งเป็นโมดูล CosmWasm ที่ Terra Classic รันเป็นฟอร์กของตัวเองมานาน รุ่นนี้พาเชนไป wasmd 0.46 และ SDK 0.47.17 และเริ่มใช้เมื่อ 20 ตุลาคม 2025 จากนั้นตามด้วย v3.6.1 ซึ่งปิดโหวตเมื่อ 15 ธันวาคม 2025 และเปลี่ยนจริงที่บล็อก 26,479,000 ในวันที่ 18 ธันวาคม 2025 ถ้าคุณกำลังหาวันอัปเกรด v3.6.1 ก็คือวันนั้น

ทำไมเรื่องภาษีถึงต้องแก้ที่ระดับ core เพราะภาษีเผาไม่ได้อยู่ในแอปหรือกระเป๋า แต่อยู่ในกติกาของเชนเอง ทุกครั้งที่ governance อยากเปลี่ยนวิธีเก็บ เช่น ใครได้รับยกเว้น หรือหักจากผู้ส่งหรือผู้รับ ก็ต้องมีโค้ดใหม่ในซอฟต์แวร์โหนด และต้องผ่านการอัปเกรดแบบนัดหมายเหมือนกันทุกครั้ง นี่คือเหตุผลที่ประวัติภาษีกับประวัติอัปเกรดของ LUNC พันกันแน่น

2026: v4.0 และ Cosmos SDK 0.53

v4.0.0 คือรุ่นที่ใหญ่ที่สุดจนถึงตอนนี้ อนุมัติในข้อเสนอ 12218 เริ่มทำงานที่บล็อก 28,214,400 ในวันที่ 17 เมษายน 2026 และพาเชนไป Cosmos SDK 0.53, wasmd 0.61 และ ibc-go v10 ซึ่งมาพร้อม IBC v2 หรือที่เรียกว่า Eureka ตามด้วย v4.0.1 ที่บล็อก 28,486,158 ในวันที่ 6 พฤษภาคม 2026 ช่วงโหวตอัปเกรดตรงกับช่วงที่ราคาพุ่งแรงในฤดูใบไม้ผลิ สื่อจึงโยงสองเรื่องเข้าด้วยกัน แม้จะมีการพูดถึงการเผาค่าธรรมเนียมก้อนใหญ่ของ Binance ในวันที่ 1 พฤษภาคมด้วยก็ตาม

จากนั้นก็มีเหตุฉุกเฉิน ช่องโหว่ร้ายแรงใน wasmd และ wasmvm กำลังจะถูก Cosmos Labs เปิดเผยต่อสาธารณะในวันที่ 28 กันยายน 2026 Terra Classic จึงปล่อย v4.0.1-patch.3 เป็นอัปเกรดภาคบังคับที่บล็อก 30,544,730 ในวันที่ 24 กันยายน เร็วกว่ากำหนดเปิดเผยสี่วัน แพตช์ที่สอง v4.0.2 ไม่ทำให้ consensus แตก วาลิเดเตอร์จึงทยอยอัปเดตได้โดยไม่ต้องโหวต

รุ่นล่าสุด v4.1.1 เริ่มทำงานที่บล็อก 31,010,600 ในวันที่ 26 ตุลาคม 2026 หลังข้อเสนอ 12233 รุ่นนี้แก้ธุรกรรมที่ค้างเป็น “ผี” อยู่ใน mempool แก้อาการ panic สองจุดในโมดูลภาษี และแก้ปัญหาของบัญชี vesting โดยไม่มีการย้าย state และไม่เปลี่ยนพารามิเตอร์ใด ๆ หลังอัปเกรดนี้ แผนอัปเกรดบนเชนว่างเปล่าตอนที่เราเช็ก หมายความว่ายังไม่มีการนัดอัปเกรดครั้งต่อไป

สรุปภาษาง่าย ๆ IBC คือมาตรฐานที่ให้เชนในเครือ Cosmos ส่งเหรียญและข้อความหากันได้ การได้ IBC รุ่นใหม่จึงหมายถึงการเชื่อมกับเชนอื่นที่ทันสมัยขึ้น ส่วน SDK 0.53 คือฐานซอฟต์แวร์รุ่นเดียวกับที่เชน Cosmos รุ่นใหม่ใช้ ทำให้นักพัฒนาที่คุ้นกับ Cosmos เข้ามาทำงานกับ Terra Classic ได้ง่ายขึ้น สองเรื่องนี้ไม่ได้ทำให้ราคาขึ้นเอง แต่ทำให้เชนไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังทางเทคนิค

ถือ LUNC ผ่านทุกการอัปเกรด?

ถ้ายังทยอยสะสมอยู่ เส้นทางหนึ่งคือซื้อ USDT ด้วยบัตร โอนไปกระดานเทรดที่ลิสต์ LUNC ซื้อที่นั่น แล้วถอนเข้ากระเป๋าที่คุณถือคีย์เอง

จุดประกายแรก

อัปเกรดแล้ว ผู้ถือและกระดานเทรดต้องทำอะไร

สำหรับผู้ถือ การอัปเกรดเครือข่ายแทบไม่มีผลอะไร LUNC ของคุณยังอยู่ที่อยู่ terra1 เดิม เหรียญที่สเตกยังสเตกอยู่ และไม่มีอะไรต้องเคลม ย้าย หรือสวอป ช่วงใกล้ความสูงที่อัปเกรด บล็อกจะหยุดไปพักหนึ่ง โดยปกติจนกว่าวาลิเดเตอร์จะรีสตาร์ตครบพอ ธุรกรรมที่ส่งในช่วงนั้นจึงอาจค้างหรือล้มเหลว และต้องส่งใหม่

ฝั่งกระดานเทรดมีงานมากกว่า โหนดของพวกเขาต้องเปลี่ยนซอฟต์แวร์ที่ความสูงเดียวกัน จึงมักพักการฝากถอน LUNC บนเครือข่ายนี้ชั่วคราว แล้วเปิดใหม่เมื่อโหนดซิงก์เสร็จ ส่วนการเทรดบนออร์เดอร์บุ๊กมักดำเนินต่อได้ เพราะเกิดขึ้นนอกเชน ถ้าคุณใช้ Bitkub หรือ Binance TH และวางแผนจะโอนเหรียญ ให้เช็กหน้าประกาศของกระดานก่อน และดูรายชื่อกระดานเทรด LUNCว่าที่ไหนรองรับการโอน Terra Classic แบบเนทีฟ

ความเสี่ยงจริงตกอยู่ที่วาลิเดเตอร์ โหนดที่พลาดความสูงนั้นจะหยุดอยู่กับไบนารีเก่า เริ่มพลาดบล็อก และอาจโดน jail เพราะออฟไลน์ นี่คือเหตุผลหนึ่งที่ควรเลือกผู้ดูแลที่มีประวัติดี ตามที่คู่มือวาลิเดเตอร์อธิบาย หลังอัปเกรด ผู้ฝากสเตกเช็กสถานะของตัวเองได้ใน LUNC Explorer

IBC และบริดจ์

การอัปเกรดยังเปิดประตูให้ Terra Classic เชื่อมกับเชนอื่นอีกครั้ง ช่อง IBC ที่ถูกแช่แข็งหลังการล่มสลายถูกฟื้นขึ้นทีละช่องผ่านข้อเสนอที่ผ่านการโหวตตั้งแต่ปลายปี 2022 เริ่มจากการปลดล็อกไคลเอนต์ Cosmos Hub ในเดือนพฤศจิกายน 2022 แล้วตามด้วย Osmosis, Juno, Crescent และ Axelar, Kujira ในเดือนเมษายน 2024 และ Osmosis อีกครั้งในเดือนพฤษภาคม 2024 ผู้ดูแลรีเลย์ที่ทำให้ช่องเหล่านี้ทำงานได้รับทุนจากการโหวตแยกต่างหาก ครั้งล่าสุดครอบคลุมครึ่งหลังของปี 2026

อีกชิ้นใหญ่คือ Hyperlane ข้อเสนอ 12200 ในเดือนพฤศจิกายน 2025 อนุมัติการเชื่อม Hyperlane เพื่อต่อ LUNC และ USTC เข้ากับ Ethereum, BNB Chain และ Solana โดยจ่ายเงินเมื่อส่งมอบงานแล้วเท่านั้น ในเดือนตุลาคม 2026 governance รับโอนความเป็นเจ้าของสัญญา Hyperlane ย้ายสัญญาเพื่อแก้บั๊กลายเซ็น และอนุมัติการจ่ายเงินค่าส่งมอบงาน บริดจ์เหล่านี้ยังใหม่และเล็ก ก่อนใช้ควรอ่านคู่มือ Wrapped LUNCว่าสัญญาไหนของแท้

ถึงความสูงแล้ว

Roadmap: ก้าวต่อไปของ Terra Classic

LUNC ไม่มี roadmap ทางการ เพราะไม่มีทีมเดียวที่ตัดสินใจ roadmap ก็คือสิ่งที่ผ่านการโหวตนั่นเอง ข้อเสนอ 12234 ที่ผ่านเมื่อ 26 ตุลาคม 2026 เปลี่ยนสิทธิ์อัปโหลดโค้ด CosmWasm จาก “ทุกคน” เป็น “ไม่มีใคร” ตอนนี้จึงมีแค่ governance ที่อนุมัติโค้ดสัญญาใหม่ได้ ข้อเสนอต่อเนื่อง 12236 ขอให้ทีม Juris Protocol และ LuncSwap.fun อัปโหลดโค้ดได้ ซึ่งแสดงให้เห็นว่ารายชื่ออนุญาตจะทำงานอย่างไร

มีหลายไอเดียที่ผ่านแบบ signal แต่ยังไม่มีโค้ด ได้แก่ ระบบสเตก USTC โดยไม่มินต์ (12219), “Market Module 2.0” แบบไม่มี hyperminting (12188) และโมดูล forex กับสเตเบิลคอยน์ที่มีหลักประกัน (12209) ส่วนปี 2026 มีสองเรื่องที่ถูกตีตก คือเพดานเงินสำรองของกองทุนชุมชน (12224) และการตรวจสอบความปลอดภัยพร้อมแก้ไขโดย SolidProof (12228) ข้อเสนอแบบ signal คือการประกาศเจตนา ไม่ใช่วันส่งมอบงาน จึงควรอ่านพาดหัวเรื่องฟีเจอร์ใหม่อย่างระมัดระวัง ข้อเสนอที่เปิดโหวตอยู่ดูได้ในหน้าการโหวต LUNC และผลล่าสุดดูได้ที่ข่าว LUNC

สำหรับคนที่ค้นหา “road map lunc” เพื่อหาวันที่ราคาจะขยับ คำตอบตรง ๆ คือไม่มีปฏิทินแบบนั้น สิ่งที่ติดตามได้จริงคือข้อเสนอที่ผ่านแล้ว รุ่นที่ติดแท็กบน GitHub และแผนอัปเกรดบนเชน ถ้าสามอย่างนี้ยังว่าง ก็แปลว่ายังไม่มีอะไรถูกนัดไว้