วาลิเดเตอร์ LUNC: เลือกให้ดี หรือ รันเอง

วาลิเดเตอร์ LUNC คือผู้ดำเนินโหนดที่ผลิตบล็อกบน Terra Classic ส่งโหวตราคาเข้าออราเคิลของเชน และโหวตข้อเสนอธรรมาภิบาล เมื่อคุณสเตก คุณเดลิเกตเหรียญให้หนึ่งในนั้น การเลือกของคุณกำหนดว่าจะได้เก็บรางวัลสเตกราว 2% ไว้เท่าไร เสี่ยงต่อการโดน Slashing แค่ไหน และอำนาจบนเครือข่ายจะกระจุกตัวมากเพียงใด

กระดานสดด้านบนแสดงกลุ่มวาลิเดเตอร์ที่ทำงานอยู่ พร้อมอำนาจโหวตและค่าคอมมิชชัน ด้านล่างเราอธิบายวิธีอ่าน ตัวเลขไหนเชื่อได้ Dynamic Commission ทำอะไรกับวาลิเดเตอร์รายใหญ่ และต้องใช้อะไรบ้างถ้าจะรันวาลิเดเตอร์เอง ตั้งแต่ RAM 64 GB ไปจนถึง Oracle Feeder ที่ผู้ดำเนินการทุกรายต้องเปิดไว้ตลอด

วาลิเดเตอร์ LUNC ทำอะไร

Terra Classic ใช้ฉันทามติแบบ CometBFT วาลิเดเตอร์ผลัดกันเสนอบล็อกและเซ็นรับรองบล็อกของกันและกัน บล็อกจะถือว่าสิ้นสุดเมื่อวาลิเดเตอร์ที่ถือสเตกรวมสองในสามเซ็นแล้ว นี่คือเหตุผลที่อำนาจโหวตสำคัญมาก ใครคุมได้เกินหนึ่งในสามสามารถทำให้เชนหยุดได้ และใครคุมได้สองในสามก็ดันบล็อกผ่านได้ วาลิเดเตอร์ใช้อำนาจนี้จริงในเดือนพฤษภาคม 2022 เมื่อหยุดเชนสองครั้งระหว่าง การล่มของ Terra

นอกจากนั้น วาลิเดเตอร์ของ Terra Classic ยังมีงานที่เชน Cosmos ส่วนใหญ่ไม่มี ทุกห้าบล็อกพวกเขาต้องโหวตอัตราแลกเปลี่ยนผ่านโมดูลออราเคิลเนทีฟ โหวตเหล่านี้ป้อนข้อมูลราคาให้เชน และกองทุนรางวัลออราเคิลจ่ายให้วาลิเดเตอร์ที่โหวตอยู่ในช่วงที่ยอมรับ กองทุนนี้ซึ่งถูกเติมบางส่วนจาก ภาษีเผา คือแหล่งหลักของ รางวัลสเตก LUNC วาลิเดเตอร์ที่พลาดโหวตออราเคิลจึงได้รางวัลให้ผู้เดลิเกตน้อยลง

กลุ่มที่ทำงาน (Active Set) จำกัดไว้ที่ 110 ราย ค่านี้ตั้งโดยธรรมาภิบาลในปี 2024 (เดิมคือ 135 แล้วเป็น 100) ตอนที่เราตรวจมีวาลิเดเตอร์ที่ Bonded และทำงานราว 88 ราย และรายที่เล็กที่สุดมีสเตกเพียงราว 100,000 LUNC เมื่อมีที่นั่งว่างราว 22 ที่ การเข้ากลุ่มจึงใช้การเดลิเกตน้อยมาก นั่นเป็นสัญญาณว่าฐานผู้ดำเนินการบาง ไม่ใช่ความสำเร็จ

อ่านรายชื่อวาลิเดเตอร์อย่างไร

รายชื่อวาลิเดเตอร์ของ Terra Classic ที่หลายคนค้นหาว่า “lunc validators list” มักแสดงสี่อย่าง คือ Moniker อำนาจโหวต ค่าคอมมิชชัน และสถานะ Moniker คือชื่อข้อความอิสระที่ผู้ดำเนินการตั้งเอง อำนาจโหวตคือสัดส่วนของ LUNC ที่ถูกสเตกทั้งหมดที่เดลิเกตให้วาลิเดเตอร์รายนั้น โดยเหรียญที่สเตกอยู่มีแค่ราวหนึ่งในเจ็ดของ ซัพพลาย LUNC ทั้งหมด ค่าคอมมิชชันคือส่วนที่หักจากรางวัลก่อนส่งต่อให้คุณ ส่วนสถานะบอกว่า Bonded (ทำงานอยู่) กำลัง Unbonding หรือถูกจำคุก

นอกจากกระดานด้านบน คุณตรวจ Uptime บล็อกที่พลาด และการโหวตธรรมาภิบาลได้ที่ Galaxy Finder หรือบน ATOMScan, Valopers และ Terraport Finder ส่วน Mintscan และ ping.pub เชื่อถือไม่ได้สำหรับ Terra Classic เพราะ Chain List ของ Cosmostation เองระบุว่า Mintscan ไม่รองรับ และเส้นทางของ ping.pub ตอบกลับเป็นข้อผิดพลาด ถ้าจะดูวาลิเดเตอร์รายใดหรือการเดลิเกตของคุณเอง ให้วางที่อยู่ลงใน LUNC Explorer ของเรา

ค่าคอมมิชชันและ Dynamic Commission (Dyncomm)

โมดูลการสเตกกำหนดค่าคอมมิชชันขั้นต่ำไว้ที่ 2.5% ลดลงจาก 5% หลังการโหวตธรรมาภิบาลในปี 2024 เหนือขึ้นไปมีโมดูลเฉพาะของ Terra Classic ชื่อ Dyncomm ที่ได้รับอนุมัติในปี 2023 ซึ่งดันค่าคอมมิชชันขั้นต่ำขึ้นเมื่อวาลิเดเตอร์โตขึ้น สูตรในโค้ดหลักนำอำนาจโหวตส่วนที่เกิน 0.5% ไปคูณกับความชันที่เพิ่มตามขนาดด้วย และจำกัดผลลัพธ์ไว้ที่ 20% ผลคือวาลิเดเตอร์รายเล็กเก็บได้ 2.5% ขณะที่รายใหญ่ที่สุดถูกบังคับให้ขยับเข้าใกล้ 20%

เรื่องนี้สำคัญกับผู้เดลิเกต เพราะค่าคอมมิชชันถูกหักจากรางวัลของคุณโดยตรง ตารางนี้ใช้อัตราสเตกก่อนหักที่วัดได้ราว 2.3% เพื่อแสดงว่าคุณจะเหลือเท่าไรในแต่ละระดับค่าคอมมิชชันขั้นต่ำ วาลิเดเตอร์เก็บมากกว่าขั้นต่ำได้เสมอ

ข้อมูลบนเชนตรงกับสูตรอย่างใกล้เคียง วาลิเดเตอร์รายใหญ่ที่สุดคือ Allnodes ซึ่งมีอำนาจโหวตเกือบหนึ่งในสิบ เก็บ 20% และรายใหญ่อันดับสอง DutchLUNC เก็บต่ำกว่านั้นเล็กน้อย ในกลุ่มที่ทำงาน มีวาลิเดเตอร์ราว 26 รายที่เก็บขั้นต่ำ 2.5% และค่ากลางของค่าคอมมิชชันอยู่ที่ 5% การออกแบบนี้ตั้งใจให้รางวัลกับผู้เดลิเกตที่กระจายตัว การเลือกวาลิเดเตอร์รายเล็กได้มากขึ้นเล็กน้อยและทำให้เครือข่ายแข็งแรงขึ้น พารามิเตอร์เหล่านี้เปลี่ยนได้ด้วย การโหวตธรรมาภิบาล

การกระจุกตัวและ Nakamoto Coefficient

Nakamoto Coefficient คือจำนวนวาลิเดเตอร์ที่น้อยที่สุดซึ่งรวมกันแล้วคุมอำนาจโหวตได้เกินหนึ่งในสาม มากพอจะทำให้เชนหยุด สำหรับ Terra Classic ตัวเลขนี้คือ 6 ตอนที่เราตรวจ วาลิเดเตอร์สามรายใหญ่ที่สุด ได้แก่ Allnodes, DutchLUNC และ KuCoin LUNC Node ถือสเตกรวมกันเกือบหนึ่งในสี่ของทั้งหมด

หกถือว่าต่ำ หมายความว่าผู้ดำเนินการไม่กี่ราย ซึ่งหนึ่งในนั้นมีชื่อโยงกับกระดานเทรด อาจหยุดการผลิตบล็อกได้ถ้าออฟไลน์พร้อมกันหรือไม่ยอมเซ็น การกระจุกตัวยังมีผลต่อธรรมาภิบาลด้วย เพราะวาลิเดเตอร์โหวตแทนผู้เดลิเกตทุกคนที่ไม่โหวตเอง ทางแก้อยู่ในมือผู้เดลิเกต และนี่คือเหตุผลที่การกระจายศูนย์ถูกพูดถึงบ่อยใน ชุมชน LUNC ตัวเลือก Auto-stake ของ Galaxy Station ข้ามกลุ่ม 30% แรกตามอำนาจโหวตอยู่แล้ว และการเลือกเองนอกหกอันดับแรกคือสิ่งที่มีประโยชน์ที่สุดที่ผู้สเตกคนหนึ่งทำให้เชนได้

วางแผนสเตกกับวาลิเดเตอร์รายเล็ก?

ถ้ายังไม่มี LUNC เส้นทางหนึ่งคือซื้อ USDT ด้วยบัตร โอนไปกระดานที่ลิสต์ LUNC ซื้อที่นั่น แล้วถอน LUNC เนทีฟเข้ากระเป๋าของคุณเอง

สร้างบัญชีฟรี

ชื่อวาลิเดเตอร์ที่ชวนเข้าใจผิด

ชื่อวาลิเดเตอร์คือป้ายที่ผู้ดำเนินการพิมพ์ใส่เอง ไม่มีอะไรตรวจสอบ บางรายสัญญาค่าธรรมเนียมที่ไม่ได้เก็บจริง วาลิเดเตอร์ชื่อ “HappyCattyCrypto | True 1% Commission” เก็บ 9.3% บนเชนตอนที่เราตรวจ และรายที่ชื่อ “LuncCommunity.com | 0% Fee” เก็บ 5.5% ภายใต้ Dyncomm ค่าคอมมิชชัน 0% หรือ 1% เป็นไปไม่ได้อยู่แล้ว เพราะขั้นต่ำคือ 2.5%

บางรายยืมชื่อดัง มีวาลิเดเตอร์ชื่อ “Binance Node” อยู่จริง และอีกรายตั้งชื่อจาก “BINANCE”, “CZ” และ “BNB” แต่เราไม่พบอะไรยืนยันว่า Binance เป็นผู้รันรายใดเลย อีกรายใช้ชื่อ “Do Kwon” พร้อมสัญลักษณ์พระจันทร์ ซึ่งไม่ได้บอกอะไรเกี่ยวกับความเกี่ยวข้องเลยแน่นอน มีแค่ “KuCoin LUNC Node” ที่ดูมีความเชื่อมโยงกับกระดานเทรดได้ และนั่นก็อิงจากชื่ออย่างเดียว ให้ถือว่าทุกชื่อเป็นการตลาด แล้วอ่านค่าคอมมิชชันบนเชน Uptime และประวัติการโหวตแทน

วิธีเลือกวาลิเดเตอร์ LUNC

วาลิเดเตอร์ที่ดีที่สุดสำหรับคุณคือรายที่เชื่อถือได้ ราคาสมเหตุสมผล และยังไม่ใหญ่เกินไป ไล่ผู้สมัครแต่ละรายผ่านรายการนี้ก่อนเดลิเกต

อย่าไล่หาค่าคอมมิชชันต่ำที่สุดอย่างเดียว วาลิเดเตอร์ 2.5% ที่พลาดโหวตออราเคิลแล้วถูกจำคุกทำให้คุณเสียมากกว่าวาลิเดเตอร์ 5% ที่ไม่เคยล่ม ผู้ดำเนินการที่อยู่มานาน เช่นผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐาน ทีมที่สร้างกระเป๋าและ Explorer และทีม dApp ที่รันโหนดของตัวเอง เป็นตัวเลือกที่นิยม แต่ให้ตรวจตัวเลขของแต่ละรายแทนการดูชื่อเสียง

วิธีย้ายวาลิเดเตอร์ LUNC

ถ้าวาลิเดเตอร์ของคุณขึ้นค่าคอมมิชชัน ถูกจำคุก หรือโหวตในแบบที่คุณไม่ชอบ ไม่จำเป็นต้องถอนสเตกแล้วรอ 21 วัน การ Redelegate ย้ายสเตกจากวาลิเดเตอร์หนึ่งไปอีกรายโดยตรง และเหรียญยังได้รางวัลตลอด ใน Galaxy Station ให้เปิด Stake หาวาลิเดเตอร์ในส่วน My Staked Assets เลือก Manage แล้ว Redelegate เลือกวาลิเดเตอร์ใหม่ แล้วส่งธุรกรรม

มีข้อจำกัดสองข้อ คู่ต้นทางและปลายทางเดิมจะติดคูลดาวน์ 21 วันหลังการ Redelegate และมีรายการค้างได้ไม่เกินเจ็ดรายการต่อคู่ ในทางปฏิบัติคือย้ายได้อิสระหนึ่งครั้ง แล้วควรวางแผนล่วงหน้า กระเป๋า ของคุณจะแสดงการ Redelegate ที่ค้างอยู่ และคุณเคลมรางวัลก่อนย้ายได้ เพื่อไม่ให้อะไรตกหล่น

วิธีเป็นวาลิเดเตอร์ LUNC

การรันวาลิเดเตอร์คืองานปฏิบัติการจริงจัง ไม่ใช่รายได้แบบนั่งรอ เอกสารชุมชนบน terra-classic.io ระบุสเปกขั้นต่ำไว้ตามด้านล่าง ผู้ดำเนินการที่จริงจังส่วนใหญ่ใช้สถาปัตยกรรม Sentry Node มีระบบมอนิเตอร์และแจ้งเตือน สำรองคีย์แบบออฟไลน์ และฝึกบนเทสต์เน็ต rebel-2 ก่อน

โหนดต้องรัน terrad รุ่นที่การอัปเกรดผ่านธรรมาภิบาลครั้งล่าสุดกำหนด v4.1.1 เริ่มใช้งานที่บล็อก 31,010,600 เมื่อ 26 ตุลาคม 2026 และ หน้าการอัปเกรดเครือข่าย ของเรามีประวัติครบ ถ้าพลาดความสูงบล็อกของการอัปเกรด โหนดจะหยุดพร้อมไบนารีเก่า และการออฟไลน์นั้นนำไปสู่การถูกจำคุก

การสร้างวาลิเดเตอร์คือธุรกรรมเดียวที่ประกอบด้วย Self-bond ชื่อ Moniker และการตั้งค่าคอมมิชชัน ตัวอย่างในเอกสารใช้ Self-bond เพียง 10 LUNC ค่าคอมมิชชันเริ่มต้น 5% สูงสุด 20% และเปลี่ยนได้สูงสุด 1% ต่อวัน และแนะนำให้ถือ LUNC อย่างน้อย 10,000 เหรียญไว้สำหรับค่าแก๊สและการตั้งค่า Feeder อัตราสูงสุดเปลี่ยนไม่ได้หลังสร้างแล้ว จึงต้องเลือกให้ดี โปรโตคอลไม่ได้กำหนด Self-bond ขั้นต่ำนอกจากที่คุณประกาศเอง อุปสรรคจริงคือการดึงการเดลิเกตให้มากพอจะเข้าและอยู่ในกลุ่มที่ทำงาน รวมถึงชื่อเสียงที่ต้องสร้างเพื่อให้ได้มา

หน้าที่ Oracle Feeder และการโดน Slashing ของผู้ดำเนินการ

ออราเคิลคือสิ่งที่ทำให้การเป็นวาลิเดเตอร์บน Terra Classic ต่างออกไป วาลิเดเตอร์ที่ทำงานทุกรายต้องรัน classic-terra oracle feeder ซึ่งประกอบด้วยเซิร์ฟเวอร์ราคาและตัว Feeder ที่ส่งโหวตทุกห้าบล็อก คุณลงทะเบียนที่อยู่ Feeder บนเชนด้วยคำสั่ง terrad tx oracle set-feeder แล้วรันโดยเชื่อมกับ LCD ในเครื่อง

บทลงโทษเข้มงวด ถ้าโหวตออราเคิลของวาลิเดเตอร์ถูกต้องน้อยกว่า 75% ในหน้าต่าง 100,800 บล็อก จะโดนตัด 0.01% และถูกจำคุก การเซ็นบล็อกน้อยกว่า 85% ในหน้าต่างขนาดเดียวกัน หรือออฟไลน์ราวหนึ่งวัน ก็โดนตัด 0.01% และจำคุก 30 นาทีเช่นกัน การเซ็นซ้ำมีโทษ 5% ของสเตกทั้งหมด รวมถึงเหรียญของผู้เดลิเกต และเป็นผลคลาสสิกของการรันคีย์เดียวกันสองชุด