LUNC ekosistemi: hangi Terra Classic dApp’leri hâlâ çalışıyor?

Bugün Terra Classic dApp’leri kısa bir liste. Faaliyetin neredeyse tamamını birkaç merkeziyetsiz borsa (DEX) taşıyor; başı WESO ve Terraswap Classic çekiyor, arkalarından CL8Y, Garuda DeFi ve Terraport geliyor. Etraflarında, çoğu bir avuç gönüllü tarafından yürütülen küçük borç verme, NFT, launchpad, köprü ve gezgin projeleri var.

Mayıs 2022 çöküşünden önce Terra; Anchor, Mirror ve iyi finanse edilmiş onlarca başka protokole ev sahipliği yapıyordu. Neredeyse hepsi Classic zincirinden gitti ve eski bağlantıları tehlikeli olabilir. Bu rehber, “LUNC dapp” ya da “LUNC dapps” diye arayanlar için ekosistemi çalışan ve çalışmayan diye ayırıyor, kontrat yüklemeye dair yeni yönetişim kuralını açıklıyor ve cüzdan bağlamadan önce herhangi bir LUNC projesini değerlendirmeniz için bir kontrol listesi veriyor.

LUNC DeFi gerçekte ne kadar büyük?

DeFi’de kilitli değerin standart takipçisi DefiLlama, tüm Terra Classic zincirini bir milyon doların altında gösteriyor. Bu rakam, takip ettiği her DEX havuzunu, borç verme piyasasını ve likit staking kontratını içeriyor. Piyasa değeri yüz milyonlarca dolara ulaşan bir coin için bu çok küçük bir pay: LUNC’nin neredeyse tamamı uygulamalarda değil, cüzdanlarda, borsalarda ya da staking’de duruyor.

Bu küçük pastanın içindeki sıralama net. WESO ve Terraswap Classic’in her biri birkaç yüz bin dolar tutuyor. CL8Y DEX yüz bin dolar civarında. Garuda DeFi ve Terraport’un her biri on binlerce dolar seviyesinde. Eris Protocol ve Juris Protocol ise tek haneli binlerde. Kesin rakamlar her gün değişiyor ama tablo sabit kaldı: sığ havuzlar, yani orta büyüklükteki işlemlerde bile ciddi kayma (slippage). LUNC takas rehberimiz emir büyüklüğünü buna göre nasıl ayarlayacağınızı gösteriyor.

Türkiye’den bakınca tablo daha da netleşiyor. LUNC alım satımının ağırlığı merkezi borsalarda; Binance’in LUNC/TRY paritesi, dünyadaki en büyük yerel para birimli LUNC piyasalarından biri. dApp’ler ise daha çok zincir üstü takas, likit staking ve küçük tutarlarla deneme için kullanılıyor.

Canlı ve ölü Terra Classic projeleri

Aşağıdaki ana projeleri kaydırarak inceleyin. Canlı, kontrolümüzde sitenin yanıt verdiği anlamına geliyor. Çalışmıyor, sitenin açılmadığı anlamına geliyor. Ölü ise projenin Terra Classic’ten ayrıldığı ya da DefiLlama’nın onu ölü URL olarak işaretlediği anlamına geliyor.

Canlı liste değişiyor. Projeler ortaya çıkıyor, geliştiricisini kaybediyor ya da zincir değiştiriyor; bu yüzden para yatırmadan önce durumu kendiniz kontrol edin. Topluluk merkezi terra-classic.io bir ekosistem dizini tutuyor ve kaynağı GitHub’da açık. Bu da onu proje adreslerini bulmak için arama reklamlarından ya da sosyal medya yanıtlarından daha güvenli bir yer yapıyor.

DEX’ler ve takaslar

DEX’ler LUNC DeFi’nin kalbi. Terraswap Classic, Terra’nın orijinal otomatik piyasa yapıcısı (AMM) ve artık bir validatör de işleten DELIGHT tarafından yürütülüyor. WESO DeFi, değer bakımından en büyük havuza dönüştü. CL8Y ve Garuda DeFi kendi token toplulukları olan yerel DEX’ler; Terraport ise bir DEX toplayıcıyı bir köprü ve kendi blok gezginiyle birleştiriyor. LuncSwap.fun daha yeni bir piyasa ve DeFi sitesi.

Zincirin dışında Osmosis, IBC üzerinden LUNC ve USTC havuzları sunuyor, Coinhall da grafikleri bir araya getiriyor. Protokole gömülü yerel LUNC-USTC market swap kapalı, spread’i %100’e ayarlı; yani her LUNC ve USTC takası bir DEX ya da borsa üzerinden geçiyor. Zincir üstü takaslara ayrıca %1,5’lik yakım vergisi uygulanabiliyor; yakım takip sayacının durmadan işlemesinin bir nedeni de bu. Adım adım anlatım için LUNC nasıl takas edilir sayfamıza bakın.

Az blok, dikkatle dizilmiş

Terra Classic uygulamaları küçük ve çoğu zaman birbirine bağımlı: burada bir DEX havuzu, orada bir köprü, hepsini kontrol etmek için de bir gezgin.

Borç verme, likit staking ve DAO araçları

Juris Protocol borç verme ve borç alma hizmeti sunuyor, ayrıca bir köprüsü var. Eris Protocol likit staking sağlıyor: stake edilmiş LUNC’yi temsil eden bir token alıyorsunuz, böylece bu token’ı başka yerde kullanırken kazanmaya devam ediyorsunuz. İkisi de Terra Classic’te yalnızca birkaç bin dolar tutuyor; likidite sınırlı ve çıkış yavaş olabilir. Kendi cüzdanınızdan yapacağınız native staking, LUNC staking rehberimizde anlatıldığı gibi, ek kontrat riskinden tamamen kaçınmanızı sağlar.

Topluluk dizinine göre zincir üstü organizasyonlar için Cosmos aracı DAO DAO da Terra Classic’i destekliyor. Ancak zincir düzeyindeki kararlar DAO kontratlarından değil, yerel yönetişim modülünden geçiyor; bu oylamaların nasıl işlediğini LUNC yönetişimi sayfamız anlatıyor.

NFT’ler ve launchpad’ler

LUNC NFT’leri var ama işlem hacmi düşük. BigBangX bir NFT pazaryeri, Miata ise bir NFT launchpad’i; kontrolümüzde iki site de açıktı. Token tarafında TERRA.pump, test ettiğimizde açılmayan bir launchpad’di; Reputation ise hâlâ geliştirme aşamasında olarak işaretlenmiş bir itibar token’ı launchpad’i. Bu tür sitelerden çıkan meme ve topluluk token’ları doğası gereği yüksek riskli: çoğunun havuzu küçücük ve devam eden bir geliştirmesi yok.

Aşağıda ele aldığımız yeni kontrat yükleme kuralı en çok bu köşeyi şekillendirecek. Her yeni token için kontrat dağıtan launchpad’ler, kod yükleme izni almaya bağımlı.

dApp’lerde kullanmak için native LUNC mi istiyorsunuz?

Bir yol: kartla USDT alın, LUNC listeleyen bir borsaya gönderin, orada LUNC alın, sonra native LUNC’yi Galaxy Station’a ya da Keplr’a çekin.

Ücretsiz hesap oluştur

Köprüler

Köprüler LUNC ve USTC’yi başka zincirlere taşır ve Terra Classic kullanıcılarının yıllar içinde en çok para kaybettiği yer de burasıdır. En yenisi, LUNC ve USTC’yi Ethereum, BNB Chain ve Solana’ya bağlayan bir Hyperlane köprüsü; 2025–26’da finanse edildi ve ardından yönetişimin sahipliğine geçti. Topluluk dizini ön yüzünü hâlâ geliştirme aşamasında gösteriyor. Terraport ve Juris kendi köprülerini işletiyor, Skip:Go Cosmos rotalarını ele alıyor, Allbridge Classic’in de küçük bir Terra Classic dağıtımı var.

Birkaç eski rota artık yok. Satellite, TFM IBC köprüsü ve Tritium Bridge kontrolümüzde yanıt vermedi. Terra’nın orijinal Shuttle köprüsü 31 Ocak 2023’te kapatıldı, Terra Classic’ten çıkan Wormhole rotası ise Temmuz 2025’ten beri sessiz. Bu, BNB Chain ya da Ethereum’da wrapped LUNC tutan herkes için önemli: geri köprüleyebileceğinizi varsaymayın. Gerçek kontratlar wrapped LUNC rehberimizde listeleniyor.

Gezginler, araçlar ve oyunlar

Araçlar ekosistemin en sağlıklı kısmı. Galaxy Finder, Terraport Finder, LUNCdash Finder, ATOMScan, Valopers ve LuncScan blokları, işlemleri ve validatörleri gösteriyor. Lunc.Tools ise bir CW20 yakım aracı dahil çeşitli yardımcı araçlar sunuyor. Hızlı kontroller için kendi LUNC explorer aracımız herhangi bir terra1 adresini ya da işlem hash’ini doğrudan açık node’lardan okuyor, yakım takip sayfamız da canlı arzı gösteriyor.

Tritium ve Luncverse gibi oyun ve metaverse projelerinin siteleri hâlâ açık. Terra Casino ve sentetik varlık projesi Selenium açılmadı. Yaygın Cosmos gezginleri Mintscan ve ping.pub Terra Classic’i güvenilir biçimde desteklemiyor; yukarıdaki finder’larla devam edin.

Ölü projeler listesi ve neden önemli olduğu

Anchor, Mirror, Mars, Pylon, Prism, Valkyrie, Starterra, LoTerra ve çöküş öncesinin daha birçok protokolü Terra Classic’te hiçbir şey tutmuyor. Astroport’un sitesi açık ama başka zincirlere hizmet veriyor ve Classic’te değeri sıfır. Loop Finance’in alan adı artık ilgisiz bir sayfa gösteriyor, TFM ise yanıt vermiyor. Yönetişim 2024’te eski Anchor ve Mirror kontratlarında kalan USTC’yi bile yaktı, ama projelerin kendisi ölü kaldı.

Tehlike eski bağlantılarda. 2021’den kalma yer imleri, eğitim videoları ve arama sonuçları hâlâ bu isimleri gösteriyor ve ölü alan adlarını herkes satın alabiliyor. Ölü bir projenin sitesine asla cüzdan bağlamayın ve bir “kurtarma” sayfasının önerdiği hiçbir işlemi imzalamayın.

Adresi kontrol et

Artık kontratları kim yükleyebilir?

26 Ekim 2026’da yaklaşık %93 destekle kabul edilen 12234 teklifi, Terra Classic’te CosmWasm kod yükleme iznini “herkes”ten “hiç kimse”ye çevirdi. Pratikte yeni kontrat kodunu yalnızca yönetişim onaylayabiliyor. Mevcut kontratlar çalışmaya devam ediyor, ama yeni bir dApp ya da mevcut birinin yeni sürümü artık bir yönetişim oylamasına ya da yönetişimin onayladığı bir listede yere ihtiyaç duyuyor.

İlk sınav hemen geldi: 12236 teklifi Juris Protocol ve LuncSwap.fun ekiplerinin kod yüklemesine izin verilmesini istedi. Destekleyenler kuralı spam token’lara ve kötü niyetli kontratlara karşı bir filtre olarak görüyor. Eleştirenler ise zaten az geliştiricisi olan bir zincirde inşa edenleri yavaşlatacağından endişe ediyor. Her iki durumda da, “LUNC’de lansman yapıyoruz” diyen her proje, kontrat yüklemesine izin veren oylamayı gösterebilmeli.

Bir Terra Classic dApp’i nasıl değerlendirilir?

Küçük ekosistemlerdeki kayıpların çoğu üç şeyden kaynaklanıyor: sahte siteler, kimsenin incelemediği kontratlar ve çıkış yapılamayacak kadar sığ havuzlar. Bağlanmadan önce yapacağınız hızlı bir kontrol bunların çoğunu yakalar.

Cüzdan seçimi de önemli. Galaxy Station ve Keplr çoğu Terra Classic dApp’ine bağlanıyor. Leap Mayıs 2026’da kapandı; hâlâ yüklüyse kaldırın. MetaMask ise zincirde EVM olmadığı için hiç bağlanamıyor. Kurulum için LUNC cüzdanları rehberimize bakın.