USTC nedir: Terra’nın düşen dolarından geriye kalan

USTC bugün ne?

USTC ya da TerraClassicUSD, eskiden orijinal Terra zincirinin algoritmik stablecoin’i olan UST’nin bugünkü adı. UST Mayıs 2022’de dolara olan sabitini kaybedip zincir ikiye ayrılınca eski ağ Terra Classic oldu ve UST’nin adı USTC olarak değişti. Hâlâ o zincirde, LUNC’un yanında yaşıyor; onu tutabilir, gönderebilir ve alıp satabilirsin. Artık yapmadığı tek şey doları takip etmek.

USTC bugün bir doların küçük bir kesrinden fiyatlanan spekülatif bir token. Başlığın yanındaki gösterge, canlı fiyatını bir zamanlar vaat ettiği bir dolar çizgisine karşı gösteriyor. CoinGecko’daki tüm zamanların dibi 5 Şubat 2026’da 0,00406362 dolardı; bu da eski hedefinin ne kadar altına inebildiğini gösteriyor. Topluluk bile ona stablecoin demeyi bıraktı: Mart 2025’te kabul edilen 12168 numaralı teklif, CoinMarketCap’ten USTC’nin “Stablecoin” etiketini kaldırmasını istedi.

Eski sabit nasıl işliyordu?

UST’nin bir bankada duran dolar rezervi yoktu. Onun yerine zincirin market modülü, herkesin 1 UST’yi bir dolarlık yeni basılmış LUNA ile ya da tam tersi yönde takas etmesine izin veriyordu. Arbitraj yapan trader’ların, doların altındaki UST’yi alıp itfa ederek ya da doların üstündeyken basıp satarak fiyatı 1 dolarda tutması bekleniyordu.

Bu, güven kırılana kadar işledi. 7 Mayıs 2022’den itibaren büyük UST satışları fiyatı doların altına itti, itfalar devasa miktarda LUNA bastı ve düşen LUNA fiyatı her itfanın daha da fazla yeni coin gerektirmesi demekti. Toplam LUNA arzı yaklaşık 725 milyondan kabaca 6,9 trilyona çıktı. O günleri ayrıntılarıyla Terra Luna çöküşü sayfamız, eski ve yeni zincir arasındaki farkı da LUNC vs LUNA sayfası anlatıyor.

18,77 milyardan yaklaşık 6 milyara

Kaçıştan hemen önce, 7 Mayıs 2022’de 7.544.000. blokta toplam UST arzı 18.768.439.974’tü. Zincir üstü toplam o zamandan beri kabaca 6,07 milyar USTC’ye düştü. Bu düşüşün büyük kısmı çöküşün kendisi sırasında yaşandı: market modülü üzerinden itfa edilen her UST, yeni LUNA karşılığında yakıldı; yani LUNA’nın arzı patlarken stablecoin’in arzı küçüldü.

Yönetişim o günden beri daha fazlasını yaktı. Eylül 2024’te kabul edilen 12135 numaralı teklif, eski Anchor Protocol kontratlarında duran 729.976.293 USTC’yi yaktı. Birkaç hafta sonra kabul edilen 12138 numaralı teklif ise Mirror’dan 46.556.271 USTC yaktı. 2023’teki 11710 numaralı teklif gibi büyük USTC miktarlarını yakmaya dair daha önceki oylamalar yalnızca sinyaldi.

Toplayıcılar bazı cüzdanları hariç tuttukları için 5,6 milyar civarında daha düşük bir dolaşımdaki arz rakamı bildiriyor. Model, LUNC arzı sayfamızda açıkladığımız LUNC’takiyle aynı: zincir üstü toplamı mı yoksa bir toplayıcının dolaşımdaki rakamını mı kastettiğini her zaman belirt.

Adı dolar, kendisi değil

USTC adında hâlâ USD taşıyor, ama zincirdeki hiçbir şey sana bir doları geri vermeyi vaat etmiyor. Fiyatını tamamen borsalardaki ve DEX’lerdeki trader’lar belirliyor.

Swap ve basım neden kapalı?

Terra Classic’te iki canlı parametre USTC’yi LUNC’tan kopuk tutuyor. Market modülünün min_stability_spread değeri 1,0, yani %100 spread; bu yüzden yerel bir LUNC–USTC swap’ı koyduğun her şeye mal olur. Çöküşten beri durum bu. Buna ek olarak 10 Kasım 2023’te kabul edilen 11868 numaralı teklif, beyaz listedeki her oracle para biriminde Tobin vergisini %100’e çıkardı ve USTC basımını devre dışı bıraktı.

Nedeni basit bir aritmetik. Eski modül değiştirilmeden geri gelse, herkes piyasadan bir sentin çok altına USTC alıp her birini bir dolarlık yeni basılmış LUNC karşılığında itfa edebilirdi. Bu, arbitrajcılar için bedava para ve yeni bir LUNC enflasyonu dalgası demek; yakım topluluğunun istediğinin tam tersi. Şalterin kapalı kalması, LUNC sahiplerini Mayıs 2022’nin tekrarından koruyor.

LUNC ile USTC arasında piyasa fiyatından alım satım ise hâlâ mümkün: Terraswap Classic, Terraport, Garuda, CL8Y ve WESO gibi DEX’lerde, Osmosis havuzlarında ya da iki coini de listeleyen borsalarda. Nasıl yapılacağını LUNC swap rehberimiz gösteriyor. Zincir üstü transferler ve swap’lar, yönetişimin oylamayla değiştirebileceği %1,5’lik yakım vergisine de tabi olabilir; büyük tutarları taşımadan önce LUNC yakım vergisi rehberimizi oku.

USTC repeg teklifleri

“USTC repeg” (yeniden sabitleme), Terra Classic topluluğunun en inatçı fikirlerinden biri ve birkaç teklif bu konuya değindi. Önemli ayrıntı “sinyal” kelimesi. Bir sinyal ya da metin teklifi seçmenlerin ne istediğini kayda geçirir, ama hiçbir kodu ya da parametreyi değiştirmez. İşte zincirdeki kayıt.

11487 numaralı teklif %89,6 Evet ile geçti, ama oy gücünün %44,6’sı çekimser kaldı ve planı merkezi borsalarla müzakereye dayanıyordu. 12188 numaralı teklif, Market Module 2.0’ı aşırı basım olmadan çalışacak bir “net deflasyon motoru” olarak tanımladı. 12209 numaralı teklif, geliştirmenin ücretsiz sunulduğu ve likiditenin daha sonra talep edileceği teminatlı bir stablecoin modülünün geliştirilmesine başlamayı hedefliyor. 12219 numaralı teklif bir USTC staking çerçevesi ortaya koyuyor, ama ikinci aşaması ayrı bir oylama gerektiriyor; örnek rakam olarak topluluk havuzundan %2,5–5 APR ödeyecek yaklaşık 30 milyon USTC veriliyor. Yeni oylamaları yönetişim sayfamızdan takip edebilirsin.

Classic tarafı mı ilgini çekiyor?

USTC repeg’inin peşine düşmek yerine LUNC tutmaya karar verirsen, USDT ile başla, Terra Classic listeleyen bir borsaya gönder ve işlem yapmadan önce çekimleri kontrol et.

Ücretsiz hesap oluştur

Her repeg neden teminat ister?

Bir stablecoin, sahipleri bir doları geri alabileceklerine inandığında sabitini korur. USTC için bu, birinin onu 1 dolardan ya da ona yakın bir fiyattan almaya hazır olması demek. İşte örnek hesap. Zincir üstünde kabaca 6 milyar USTC varken tam bir dolarlık sabiti savunmak, 6 milyar dolar mertebesinde alım gücü ya da rezerv gerektirir. Karşılaştırma için: LUNC’un tüm piyasa değeri düşük yüz milyonlarca dolar seviyesinde seyretti, topluluk havuzunda da on milyonlarca USTC ve kabaca 9 milyar LUNC var. Aradaki açık, zincirin sahip olduğu her şeyin kat kat üstünde.

Ciddi tekliflerin eski basım-yakım yolundan kaçınıp onun yerine teminattan, kademeli geri alımlardan ya da staking ödüllerinden söz etmesinin nedeni bu. USTC’nin adım adım yükseldiği kısmi ya da kademeli bir repeg bile, her adımda satıcılardan USTC alacak bir para kaynağına ihtiyaç duyar. 12209 numaralı teklifin taslağını çizdiği gibi teminatlı bir modül de herhangi bir şey vaat edebilmeden önce gerçek varlıkların yatırılmasını gerektirir. O para olmadan repeg bir mekanizma değil, bir slogan.

USTC tutmanın riskleri

USTC hızlı hareket edebilir ve repeg manşetleri fiyatını oradan oraya itebilir. Bu da onu trader’lar için cazip kılıyor, ama riskler somut.

Bir dolara geri dönmenin hukuki bir yolu da yok. Terraform Labs tasfiye fonu UST ve LUNA’daki kayıplar için kripto kaybı başvurularını kabul etti, ama bu pencere 2025’te kapandı ve bugün USTC almak herhangi bir talep hakkı vermiyor. USTC tutuyorsan, cüzdanlar sayfamızda anlattığımız gibi kontrolü sende olan bir Terra Classic cüzdanında tut.

USTC nerede işlem görüyor?

USTC’nin LUNC’a göre çok daha az platformu var ve liste daraldı. Binance, 27 Kasım 2023’te eklenen bir USTCUSDT sürekli vadeli kontratı sunuyor; Türkiye’deki okurlar için önemli olan ise Binance TR’nin bir USTC/TRY paritesi listelemesi. Terra Classic’in kendisinde USTC, yerel DEX’lerde ve IBC üzerinden Osmosis’te işlem görüyor. 2025 sonunda onaylanan ve Ekim 2026’da yönetişim kontrolüne alınan Hyperlane köprü rotaları da USTC ile LUNC’u Ethereum, BNB Chain ve Solana’ya bağlıyor.

Birkaç büyük isim ayrıldı. OKX, USTC/USDT paritesini LUNC pariteleriyle birlikte Eylül 2025’te delist etti ve 22 Aralık 2025’ten itibaren çekimleri durdurdu. Kraken’in Aralık 2025 delist duyurusu, UST sembolüyle listelediği USTC’yi LUNA2 ile birlikte kaldırdı. Çekimler 28 Şubat 2026’ya kadar açık kaldı, kalan bakiyelerin 1 Mart 2026’dan itibaren tasfiye edilmesi planlandı. Coinbase eski UST piyasasını delist edilmiş olarak gösteriyor, Binance.US’te ise USTC sembolü yok.

Asya para birimlerindeki pariteler dahil LUNC’un kendisinin nerede işlem gördüğüne dair güncel liste için LUNC borsa listemize bak. Borsa listeleme değişikliklerini LUNC haberleri sayfasında da takip ediyoruz.

USTC yeniden 1 dolar olur mu?

Zincirde gördüklerimize dayanarak tam bir dolarlık repeg beklemiyoruz. Kabul edilen her teklif bir sinyal, USTC’yi bir zamanlar LUNC’a bağlayan şalterler bilinçli olarak hâlâ kapalı ve bir sabitin ihtiyaç duyacağı milyarlarca dolarlık teminatı kimse ortaya koymadı. USTC staking ya da yeni bir teminatlı modül gibi daha küçük projeler USTC’ye yine de bir kullanım alanı kazandırabilir. Ama tek başlarına fiyatı bir dolara geri getirmezler.