Có bao nhiêu LUNC: tổng cung và lượng lưu hành

Tổng cung LUNC, đọc thẳng từ chuỗi

Tổng cung là con số rõ ràng nhất của Terra Classic. Đó là mọi đồng LUNC đang tồn tại, do chính chuỗi đếm, và hiện vào khoảng 6,44 nghìn tỷ coin. Bảng nhịp mạng ở đầu trang đọc trực tiếp con số này từ node công khai, cùng với khối mới nhất, tỷ lệ đã stake và thuế đốt. Không có gì được ước tính hay loại trừ: coin trong ví cá nhân, trên sàn, đã stake với validator, bị khóa trong hợp đồng hay nằm trong quỹ cộng đồng và quỹ oracle đều được tính.

Bạn có thể tự kiểm tra trong vài giây. Endpoint /cosmos/bank/v1beta1/supply/by_denom?denom=uluna trên bất kỳ node Terra Classic công khai nào trả về tổng cung tính bằng uluna, đơn vị nhỏ nhất. LUNC có sáu chữ số thập phân, nên chia cho 1.000.000. Chạy hai lần cách nhau một giờ, lần sau con số sẽ thấp hơn một chút, vì việc đốt hủy coin ở mọi khối trong khi không có coin mới được đúc.

Đà giảm đều đặn đó chính là toàn bộ câu chuyện nguồn cung từ giữa năm 2022. Từ đỉnh sau sụp đổ khoảng 6,907 nghìn tỷ, khoảng 462 tỷ LUNC đã bị loại bỏ, tức chừng 6,7%. Trang theo dõi đốt LUNC hiển thị tổng này trực tiếp và tách lượng đốt theo từng nguồn.

Tổng cung và lượng lưu hành (total vs circulating supply): vì sao CoinGecko hiện ít hơn

Mở LUNC trên CoinGecko hay CoinMarketCap, bạn sẽ thấy lượng lưu hành khoảng 5,5 nghìn tỷ, thấp hơn tổng cung on-chain chừng 0,9 nghìn tỷ. Các trang tổng hợp loại ra những số dư họ coi là không thanh khoản, chẳng hạn quỹ của giao thức, một phần coin đã stake và ví của các cá voi. Vấn đề là không trang nào công bố họ loại những ví nào, nên danh sách chính xác không thể xác nhận. LuncScan cũng công bố con số lưu hành riêng, cũng quanh 5,5 nghìn tỷ, với phương pháp không được mô tả.

Điều chúng tôi có thể khẳng định là khoảng chênh lớn hơn nhiều so với hai quỹ của giao thức. Quỹ cộng đồng và quỹ oracle cộng lại giữ khoảng 44 tỷ LUNC, chỉ là một phần nhỏ của khoảng chênh chừng 927 tỷ. Vậy phần lớn coin bị loại nằm ngoài các quỹ, và bạn không nên mặc định rằng chúng đều đã stake, đã đốt hay bị khóa vĩnh viễn.

Quy tắc thực hành: đừng trộn hai con số. Vốn hóa trên trang giá là giá nhân với lượng lưu hành. Các phép tính dài hạn kiểu “muốn lên 0,001 đô thì cần gì?” thường dùng tổng cung, vì coin bị loại vẫn có thể di chuyển. Ví dụ minh họa: nếu LUNC giao dịch ở 0,00004 đô, vốn hóa sẽ vào khoảng 220 triệu đô tính trên 5,5 nghìn tỷ coin lưu hành, nhưng khoảng 258 triệu đô tính trên tổng cung 6,44 nghìn tỷ. Cùng một đồng coin, cùng một mức giá, chênh gần 40 triệu đô chỉ vì định nghĩa. Trang giá LUNC hôm nay hiển thị các con số trực tiếp.

LUNC có nguồn cung tối đa không?

Không. Terra Classic không có giới hạn cứng trong code. Thay vào đó, chuỗi có tham số lạm phát mint đặt bằng 0, tức giao thức không tạo LUNC mới, và thưởng staking được trả từ phí, phần chia của thuế và quỹ oracle chứ không phải từ coin mới. Lạm phát là tham số do quản trị đặt, nên một cuộc bỏ phiếu và bản cập nhật phần mềm trong tương lai có thể thay đổi nó, nhưng hồ sơ quản trị chưa cho thấy dấu hiệu nào như vậy.

CoinMarketCap hiển thị “max supply” cho LUNC, nhưng đó chỉ là tổng cung lặp lại. Điều này dễ gây hiểu lầm: max supply thường nghĩa là mức trần mà giao thức không bao giờ vượt qua, còn LUNC không có mức trần nào. Chỉ đơn giản là việc phát hành đang tắt.

Hai con đường đúc coin cũ khác cũng đã đóng. Module market từng đổi USTC thành LUNC mới đúc giờ chạy với spread 100%, nên swap gần như đã tắt, còn việc đúc USTC bị vô hiệu hóa bởi đề xuất 11868 vào tháng 11/2023, đề xuất nâng thuế Tobin lên 100%. Và một kế hoạch trước đó về tái đúc một nửa số coin đã đốt, đề xuất 10983, đã bị đề xuất 11111 bãi bỏ. Bạn vẫn sẽ gặp mục tiêu “đốt đến khi còn 10 tỷ LUNC” được trích dẫn; nó đến từ văn bản của đề xuất tín hiệu 3568 và chưa bao giờ được viết thành code.

Đếm lại lần nữa

Nguồn cung LUNC đang nằm ở đâu

Chia tổng cung thành từng nhóm sẽ dễ hình dung hơn. Các con số dưới đây được làm tròn có chủ ý vì chúng thay đổi sau mỗi khối; bảng nhịp mạng phía trên và các nguồn ở cuối bài cho giá trị trực tiếp.

Tỷ lệ đã stake đáng được nói thêm. Khoảng 14% tổng LUNC được bond cho validator, mức thấp với một chuỗi proof-of-stake. Coin đã bond không bị khóa vĩnh viễn, nhưng hủy stake mất 21 ngày, một tham số do quản trị đặt, nên chúng không thể đổ ra thị trường ngay. Thưởng staking thực tế vào khoảng 2% mỗi năm sau phí, không phải mức hai chữ số mà vài ví hiển thị. Hướng dẫn staking LUNC giải thích lý do và cách chọn validator.

Quỹ cộng đồng và quỹ oracle

Có hai tài khoản của giao thức giữ LUNC mà không cá nhân nào kiểm soát. Cả hai đều nằm trong tổng cung, và cả hai đều được bơm lại bởi thuế đốt.

Quỹ cộng đồng giữ khoảng 9,4 tỷ LUNC cùng khoảng 63 triệu USTC. Quỹ nhận 10% mỗi khoản thuế đốt và một nửa phần thưởng phí gas, vì thuế cộng đồng của chuỗi là 50%. Quỹ chỉ có thể chi qua một đề xuất quản trị được thông qua, và đó là cách các khoản tài trợ cho lập trình viên và hạ tầng được cấp. Một đề xuất năm 2026 nhằm giới hạn quỹ ở 7 tỷ LUNC và chuyển phần dư sang quỹ oracle, số 12224, đã bị bác. Xem hướng dẫn quản trị để biết các đề xuất chi tiêu vận hành ra sao.

Quỹ oracle lớn hơn, khoảng 35 tỷ LUNC cùng một ít USTC. Đây là nguồn chính của thưởng staking: cứ vài khối nó lại trả một phần rất nhỏ số dư cho các validator gửi phiếu giá chính xác, rải đều trong khoảng 9,4 triệu khối. Quỹ được bơm bởi 10% thuế đốt còn lại, nhưng tốc độ chi ra nhanh hơn tốc độ nạp vào, nên số dư giảm dần. Trong một quãng 100.000 khối, quỹ giảm khoảng 300 triệu LUNC.

Không quỹ nào bị đốt, và coin rời khỏi quỹ không làm thay đổi tổng cung. Chúng chỉ chuyển từ tài khoản giao thức sang một ví, nơi sau đó có thể được bán, stake hoặc đốt như mọi LUNC khác. Bài thuế đốt LUNC trình bày cách chia 80/10/10 đang nuôi cả hai quỹ.

Đã soát nguồn cung. Tiếp theo: đồng LUNC đầu tiên

Không có cặp LUNC/VND nào trên thế giới. Mua USDT bằng thẻ, chuyển sang một sàn có niêm yết LUNC và mua ở đó.

Tạo tài khoản

Lịch sử nguồn cung LUNC: từ 725 triệu lên hàng nghìn tỷ

Biểu đồ nguồn cung của LUNC không giống đồng coin nào khác: gần như phẳng, rồi một bức tường dựng đứng, rồi trượt xuống chậm rãi. Bức tường đó là tháng 5/2022. Khi UST mất neo, người nắm giữ đổi nó lấy LUNA mới đúc, lúc đó vẫn gọi là LUNA, và nguồn cung bùng nổ chỉ trong vài ngày. Trang sự sụp đổ Terra Luna kể đầy đủ câu chuyện đó; dưới đây là các cột mốc nguồn cung.

1. 7/5/2022Tổng cộng khoảng 725 triệu LUNATổng cung tại khối 7.544.000. Con số 350 triệu hay được trích là lượng lưu hành, không phải tổng cung.
2. 9–13/5/2022Lệnh đổi UST đúc ra hàng nghìn tỷNgười giữ UST đổi sang LUNA mới đúc; chuỗi dừng hai lần, ngày 12 và 13/5.
3. 27/5/2022Đỉnh khoảng 6,907 nghìn tỷTổng cung tại khối 7.790.000, cũng là snapshot airdrop sau tấn công cho Terra 2.0.
4. 28/5/2022Terra Classic ra đờiTerra 2.0 khởi chạy thành chuỗi mới. Chuỗi cũ giữ columbus-5, LUNA trở thành LUNC.
5. 21/9/2022Thuế đốt 1,2% có hiệu lựcKhối 9.475.200. Binance bắt đầu đốt phí giao dịch LUNC ngay trong tháng đó.
6. Tháng 11/2025Khoảng 6,48 nghìn tỷSố liệu do LuncScan công bố (nguồn thứ cấp).
7. Tháng 8/2026Thuế tăng lên 1,5%Đề xuất 12223; 1,2% mỗi giao dịch chịu thuế bị đốt.
8. Từ đó đến nayKhoảng 6,44 nghìn tỷ và tiếp tục giảmThấp hơn đỉnh chừng 6,7%; con số trực tiếp có trong bảng phía trên.

Đặt hai nửa cạnh nhau, quy mô trở nên rõ ràng. Nguồn cung tăng khoảng 6,2 nghìn tỷ coin trong ba tuần, và trong bốn năm kể từ đó, việc đốt đã loại bỏ khoảng 0,46 nghìn tỷ. Đó là tiến bộ thật, nhưng cũng là lý do không có chuyện quay về mức nguồn cung gần như trước sụp đổ.

Ghi chú nhỏ về nguồn cung USTC

USTC, đồng stablecoin UST cũ, có nguồn cung riêng không liên quan đến tổng cung LUNC. Hiện có khoảng 6 tỷ USTC on-chain, so với khoảng 18,8 tỷ UST trước sụp đổ, và các trang giá ghi chừng 5,6 tỷ đang lưu hành. Một phần mức giảm đến từ quản trị: các đề xuất 12135 và 12138 năm 2024 đã đốt khoảng 730 triệu USTC từ hợp đồng Anchor và khoảng 47 triệu từ hợp đồng Mirror.

Vì module market đang tắt, USTC không thể đổi thành LUNC on-chain và không thể làm tăng nguồn cung LUNC. Bảng nhịp mạng hiển thị nguồn cung USTC trực tiếp bên cạnh LUNC. Hướng dẫn USTC của chúng tôi nói về giá, các đợt đốt và những gì các đề xuất repeg thực sự cần.

Vì sao nguồn cung LUNC quan trọng với giá

Giá và nguồn cung gắn với nhau bằng một công thức: vốn hóa bằng giá nhân nguồn cung. Với hàng nghìn tỷ coin, mức giá nhỏ cũng kéo theo định giá lớn, và mục tiêu giá lớn kéo theo định giá khổng lồ. LUNC ở mức 1 đô trên khoảng 6,44 nghìn tỷ coin đồng nghĩa với vốn hóa khoảng 6.400 tỷ đô, trong khi định giá thật chỉ ở mức vài trăm triệu đô. Trang LUNC có lên được 1 đô chạy phép tính đó cho mọi mục tiêu.

Đốt coin có giúp, nhưng chậm. Giảm nguồn cung 10%, nếu nhu cầu giữ nguyên, sẽ nâng giá khoảng 11%. Muốn giá tăng gấp đôi chỉ nhờ nguồn cung, một nửa số LUNC phải bị hủy, và với tốc độ vài chục tỷ mỗi năm như 2026 thì còn cách nhiều thập kỷ. Nhu cầu, thanh khoản và việc niêm yết tác động lên giá mạnh hơn nhiều so với việc đốt trong bất kỳ năm nào, nên chúng tôi xem xét cả hai. Trang dự đoán giá LUNC có công cụ để bạn thử nguồn cung và vốn hóa cùng lúc.

Mới tìm hiểu đồng coin này? Hãy bắt đầu với hướng dẫn cách mua LUNC, rồi giữ coin trong một ví do bạn kiểm soát để tự theo dõi phần nguồn cung của mình trên trình khám phá LUNC.