USTC: những gì còn lại của đồng đô la gãy neo nhà Terra

USTC bây giờ là gì

USTC, hay TerraClassicUSD, là token trước đây mang tên UST, stablecoin thuật toán của chuỗi Terra gốc. Khi UST mất neo với đô la vào tháng 5/2022 và chuỗi bị tách đôi, mạng cũ trở thành Terra Classic và UST được đổi tên thành USTC. Nó vẫn sống trên chuỗi đó, bên cạnh LUNC, và bạn vẫn có thể giữ, gửi và giao dịch nó. Điều nó không còn làm được là bám theo đồng đô la.

USTC giờ là một token đầu cơ có giá bằng một phần nhỏ của 1 đô. Đồng hồ cạnh tiêu đề hiển thị giá trực tiếp của nó so với vạch 1 đô từng được hứa hẹn. Đáy mọi thời đại trên CoinGecko là 0,00406362 đô vào ngày 5/2/2026, cho thấy nó có thể nằm thấp dưới mục tiêu cũ đến mức nào. Ngay cả cộng đồng cũng thôi gọi nó là stablecoin: Đề xuất 12168, thông qua vào tháng 3/2025, đề nghị CoinMarketCap gỡ nhãn “Stablecoin” khỏi USTC.

Cơ chế neo cũ vận hành ra sao

UST không có khoản dự trữ đô la nào trong ngân hàng. Thay vào đó, module market của chuỗi cho phép bất kỳ ai đổi 1 UST lấy LUNA mới đúc trị giá 1 đô, hoặc ngược lại. Trader arbitrage được kỳ vọng sẽ giữ giá ở 1 đô bằng cách mua UST khi dưới 1 đô rồi đổi ra, hoặc đúc UST khi trên 1 đô rồi bán.

Cơ chế đó chạy được cho đến khi niềm tin vỡ. Từ ngày 7/5/2022, các lệnh bán UST lớn đẩy giá xuống dưới 1 đô, các lệnh đổi đúc ra lượng LUNA khổng lồ, và giá LUNA giảm khiến mỗi lệnh đổi lại cần nhiều coin mới hơn nữa. Tổng cung LUNA tăng từ khoảng 725 triệu lên khoảng 6,9 nghìn tỷ. Trang sự sụp đổ Terra Luna kể chi tiết những ngày đó, còn khác biệt giữa chuỗi cũ và chuỗi mới có trên trang LUNC và LUNA.

Từ 18,77 tỷ xuống khoảng 6 tỷ

Tại khối 7.544.000 ngày 7/5/2022, ngay trước đợt tháo chạy, tổng cung UST là 18.768.439.974. Tổng on-chain từ đó đã giảm xuống khoảng 6,07 tỷ USTC. Phần lớn mức giảm diễn ra ngay trong cú sập: mỗi UST được đổi qua module market đều bị đốt để lấy LUNA mới, nên nguồn cung stablecoin co lại trong khi nguồn cung LUNA bùng nổ.

Quản trị đã đốt thêm từ đó. Đề xuất 12135, thông qua vào tháng 9/2024, đốt 729.976.293 USTC nằm trong các hợp đồng Anchor Protocol cũ. Đề xuất 12138, thông qua vài tuần sau, đốt 46.556.271 USTC từ Mirror. Những cuộc bỏ phiếu trước đó về việc đốt lượng lớn USTC, như Đề xuất 11710 năm 2023, chỉ là tín hiệu.

Các trang tổng hợp báo lượng lưu hành thấp hơn, khoảng 5,6 tỷ, vì họ loại trừ một số ví. Quy luật giống như với LUNC, điều chúng tôi giải thích trên trang tổng cung LUNC: luôn nói rõ bạn đang dùng tổng cung on-chain hay con số lưu hành của trang tổng hợp.

Đô la chỉ có trong tên gọi

USTC vẫn mang chữ USD trong tên, nhưng không có gì trên chuỗi hứa trả lại 1 đô. Giá của nó hoàn toàn do trader trên sàn và DEX quyết định.

Vì sao swap và đúc đã tắt

Trên Terra Classic, hai tham số đang chạy giữ cho USTC tách khỏi LUNC. Tham số min_stability_spread của module market là 1,0, tức spread 100%, nên một lệnh swap gốc từ LUNC sang USTC sẽ tốn toàn bộ số bạn bỏ vào. Tình trạng này kéo dài từ sau cú sập. Ngoài ra, Đề xuất 11868, thông qua ngày 10/11/2023, nâng thuế Tobin trên mọi loại tiền oracle trong danh sách trắng lên 100%, qua đó vô hiệu hóa việc đúc USTC.

Lý do chỉ là phép tính đơn giản. Nếu module cũ được bật lại nguyên trạng, bất kỳ ai cũng có thể mua USTC trên thị trường với giá chưa tới 1 xu rồi đổi mỗi đồng lấy LUNC mới đúc trị giá đủ 1 đô. Đó là tiền miễn phí cho trader arbitrage và một làn sóng lạm phát LUNC mới, ngược hẳn với điều cộng đồng đốt coin mong muốn. Giữ công tắc ở trạng thái tắt bảo vệ người giữ LUNC khỏi một lần lặp lại tháng 5/2022.

Giao dịch giữa LUNC và USTC vẫn làm được theo giá thị trường trên các DEX như Terraswap Classic, Terraport, Garuda, CL8Y và WESO, trên pool của Osmosis hoặc trên sàn niêm yết cả hai đồng. Hướng dẫn swap LUNC chỉ cách làm. Giao dịch chuyển và swap on-chain cũng có thể chịu thuế đốt 1,5%, mức mà quản trị có thể thay đổi qua bỏ phiếu, nên hãy đọc bài thuế đốt LUNC trước khi chuyển số lượng lớn.

Các đề xuất repeg

“Repeg USTC” là một trong những ý tưởng dai dẳng nhất của cộng đồng Terra Classic, và đã có vài đề xuất chạm tới nó. Chi tiết quan trọng là chữ “tín hiệu”. Một đề xuất tín hiệu hay đề xuất văn bản ghi nhận điều người bỏ phiếu mong muốn, nhưng không thay đổi code hay tham số nào. Đây là hồ sơ từ chuỗi.

Đề xuất 11487 được thông qua với 89,6% Yes, nhưng 44,6% quyền biểu quyết chọn abstain, và kế hoạch của nó dựa vào đàm phán với các sàn tập trung. Đề xuất 12188 mô tả Market Module 2.0 là một “cỗ máy giảm phát ròng” hoạt động mà không cần đúc ồ ạt. Đề xuất 12209 nhắm tới việc bắt đầu phát triển một module stablecoin có tài sản thế chấp, phần phát triển được làm miễn phí và thanh khoản sẽ được xin sau. Đề xuất 12219 đưa ra khung staking USTC, nhưng giai đoạn hai cần một cuộc bỏ phiếu riêng, với con số ví dụ khoảng 30 triệu USTC từ quỹ cộng đồng trả APR 2,5–5%. Bạn có thể theo dõi các cuộc bỏ phiếu mới trên trang quản trị.

Tò mò về phía Classic?

Nếu bạn quyết định giữ LUNC thay vì chạy theo giấc mơ repeg USTC, hãy bắt đầu với USDT, chuyển sang một sàn có niêm yết Terra Classic và kiểm tra lệnh rút trước khi giao dịch.

Tạo tài khoản miễn phí

Vì sao mọi kịch bản repeg đều cần tài sản thế chấp

Một stablecoin giữ được neo khi người nắm giữ tin rằng họ có thể lấy lại 1 đô. Với USTC, điều đó nghĩa là phải có ai đó sẵn sàng mua nó ở mức bằng hoặc gần 1 đô. Ví dụ minh họa: với khoảng 6 tỷ USTC on-chain, bảo vệ trọn mức neo 1 đô sẽ cần sức mua hoặc dự trữ cỡ 6 tỷ đô. Để so sánh, toàn bộ vốn hóa của LUNC chỉ ở mức vài trăm triệu đô, còn quỹ cộng đồng giữ vài chục triệu USTC cùng khoảng 9 tỷ LUNC. Khoảng cách lớn gấp nhiều lần mọi thứ chuỗi đang sở hữu.

Đó là lý do các đề xuất nghiêm túc tránh con đường đúc-đốt cũ và nói về tài sản thế chấp, mua lại dần dần hoặc thưởng staking. Một lần repeg từng phần hay từng bước, khi USTC nhích dần lên theo nấc, vẫn cần một nguồn tiền để mua USTC từ người bán ở mỗi nấc. Một module có tài sản thế chấp, như phác thảo của Đề xuất 12209, sẽ cần tài sản thật được nạp vào trước khi có thể hứa hẹn điều gì. Không có số tiền đó, repeg chỉ là khẩu hiệu, không phải cơ chế.

Rủi ro khi giữ USTC

USTC có thể biến động rất nhanh, và các tiêu đề về repeg có thể đẩy giá lên xuống. Điều đó khiến trader thấy hấp dẫn, nhưng rủi ro là rất cụ thể.

Cũng không có con đường pháp lý nào để lấy lại 1 đô. Quỹ ủy thác giải thể của Terraform Labs có nhận đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại trên UST và LUNA, nhưng thời hạn đã đóng vào năm 2025, và mua USTC bây giờ không mang lại quyền yêu cầu nào. Nếu bạn giữ USTC, hãy cất nó trong một ví Terra Classic do bạn kiểm soát, như hướng dẫn trên trang ví LUNC.

USTC giao dịch ở đâu

USTC có ít nơi giao dịch hơn LUNC rất nhiều, và danh sách ngày càng ngắn lại. Binance có hợp đồng futures vĩnh cửu USTCUSDT, mở từ ngày 27/11/2023, còn Binance TR niêm yết cặp USTC/TRY. Trên chính Terra Classic, USTC giao dịch trên các DEX gốc và trên Osmosis qua IBC. Các tuyến cầu nối Hyperlane, được phê duyệt cuối năm 2025 và đặt dưới quyền kiểm soát của quản trị vào tháng 10/2026, cũng kết nối USTC và LUNC với Ethereum, BNB Chain và Solana.

Nhiều tên tuổi lớn đã rời đi. OKX hủy niêm yết cặp USTC/USDT cùng các cặp LUNC vào tháng 9/2025, và tạm ngừng rút từ ngày 22/12/2025. Thông báo hủy niêm yết tháng 12/2025 của Kraken đã gỡ USTC, đồng Kraken niêm yết dưới mã UST, cùng với LUNA2. Lệnh rút vẫn mở đến ngày 28/2/2026, và số dư còn lại được thanh lý từ ngày 1/3/2026. Coinbase ghi thị trường UST cũ là đã hủy niêm yết, còn Binance.US không có mã USTC.

Muốn xem danh sách cập nhật nơi LUNC được giao dịch, kể cả các cặp bằng tiền tệ châu Á, hãy xem danh sách sàn LUNC. Thay đổi niêm yết cũng được theo dõi trong mục tin tức Terra Classic LUNC.

USTC có repeg được không?

Dựa trên những gì có trên chuỗi, chúng tôi không kỳ vọng một lần repeg trọn vẹn về 1 đô. Mọi đề xuất được thông qua đều là tín hiệu, những công tắc từng nối USTC với LUNC vẫn tắt theo thiết kế, và chưa ai đưa ra hàng tỷ đô tài sản thế chấp mà mức neo cần. Những dự án nhỏ hơn, như staking USTC hay một module có thế chấp mới, vẫn có thể cho USTC một công dụng. Nhưng tự chúng sẽ không đưa giá về lại 1 đô.