Theo dõi đốt LUNC, đọc thẳng từ chính chuỗi

Đồng hồ đốt LUNC trực tiếp hoạt động ra sao

Đồng hồ ở đầu trang làm đúng một việc đơn giản, và làm ngay trong trình duyệt của bạn. Nó hỏi các node công khai của Terra Classic tổng cung LUNC hiện tại, rồi lấy nguồn cung tại khối 7.790.000 trừ đi. Đó là đỉnh sau sụp đổ, 6.907.005.702.213 LUNC, đạt vào ngày 27/5/2022. Phần chênh lệch hiện ra dưới dạng “đã rời khỏi nguồn cung”, kèm tỷ lệ so với đỉnh, số khối vừa đọc và giá trị của lượng coin đó theo giá trực tiếp.

Vì sao cách đếm này công bằng? Vì Terra Classic không đúc thêm coin mới. Tham số lạm phát của module mint bằng 0, lượng phát hành hằng năm cũng bằng 0, nên tổng cung chỉ có thể đi xuống. Mỗi đồng coin biến mất đều do module burn hủy. Vì vậy đồng hồ cho ra một con số ròng: nó gộp cả thuế đốt, các đợt đốt của Binance, đợt đốt lớn từ ví Terraform Labs và mọi lần đốt thủ công, mà không cần biết phần nào từ đâu. Theo cách đo này, khoảng 462 tỷ LUNC đã biến mất, nhỉnh dưới 7% so với đỉnh. Lạm phát là tham số do quản trị quyết định, nên có thể đổi qua bỏ phiếu; khi đó đồng hồ sẽ cần thêm một dòng cho coin mới.

Đồng hồ cũng hiển thị mức thuế đốt trực tiếp. Lưu ý đây là mức gộp do quản trị đặt ra, 1,5% kể từ khi đề xuất 12223 được thông qua ngày 2/8/2026. Chỉ 80% trong số đó bị đốt, nên thực tế 1,2% của một giao dịch chịu thuế rời khỏi nguồn cung. Bài thuế đốt LUNC trình bày lịch sử mức thuế, cách chia và những giao dịch nào phải trả.

Nếu so con số của chúng tôi với một trang theo dõi đốt LUNC khác, bạn có thể thấy lệch vài trăm triệu coin. Chẳng hạn LuncScan dùng mốc cộng đồng 6.907.376.873.714 LUNC gắn nhãn ngày 13/5/2022, cao hơn khoảng 371 triệu so với số đọc tại khối 7.790.000 mà chúng tôi dùng. Cả hai cách đều trung thực. Chỉ là chúng bắt đầu bấm giờ ở hai thời điểm hơi khác nhau, nên với mức lệch đó không bên nào “sai”.

LUNC bị đốt đến từ đâu

Không phải đợt đốt nào cũng giống nhau. Có bốn nguồn đổ coin vào module burn, và chúng khác nhau rất xa về quy mô lẫn độ đều đặn.

Thuế đốt on-chain. Các lệnh gửi thông thường, gửi nhiều địa chỉ, swap, lệnh chạy qua authz và coin mà hợp đồng trả ra ví đều chịu thuế. Với mức 1,5% và tỷ lệ chia 80/20, 1,2% của mỗi giao dịch như vậy bị đốt ngay trong khối, 0,15% vào quỹ cộng đồng và 0,15% vào quỹ thưởng oracle, nơi trả thưởng cho người stake. Giao dịch nội bộ trên sàn, thao tác staking và chuyển IBC thì không chịu thuế, nên lượng đốt từ thuế phụ thuộc vào lượng LUNC thực sự di chuyển on-chain.

Đốt từ phí của Binance. Binance đốt 50% phí giao dịch thu được trên các cặp spot và margin của LUNC, gửi theo đợt hằng tháng từ ví nóng tới địa chỉ đốt. Con số lũy kế cuối cùng Binance tự công bố là khoảng 82 tỷ LUNC; cộng thêm các đợt on-chain sau đó, tổng có cơ sở là hơn 87 tỷ. Quy mô từng đợt, ngày đốt và đợt tháng 10 lặp lại bất thường có trên trang Binance đốt LUNC.

Đợt đốt một lần từ ví Terraform Labs. Đây là nguồn lớn nhất, bỏ xa phần còn lại. LuncMetrics quy khoảng 249 tỷ LUNC, tức khoảng 54% tổng lượng đã đốt, cho một ví của TFL. Chúng tôi không xác minh độc lập được ngày diễn ra đợt đốt đó, và ví này giờ chỉ còn số dư rất nhỏ. Một đề xuất tín hiệu sau này về việc đốt nốt các ví TFL còn lại, số 12202, đã bị bác vào tháng 11/2025, nên sẽ không có đợt tương tự. Trang sự sụp đổ Terra Luna giải thích vì sao TFL lại nắm giữ số coin đó.

Đốt thủ công và từ cộng đồng. Ai cũng có thể gửi LUNC tới địa chỉ đốt. Các dự án như DFLUNC, LunaticsToken và TerraCasino có tên trong danh sách đốt nhiều nhất, còn Bitkub xuất hiện chủ yếu qua tiền thuế trên chính các giao dịch chuyển của sàn. Từng phần riêng lẻ thì nhỏ so với ba nguồn lớn, nhưng cộng lại cũng được vài phần trăm.

Các tỷ lệ này lấy từ LuncMetrics, một dashboard bên thứ ba, và chúng tôi chưa đối chiếu được trên chuỗi. Các hạng mục của nó cũng chồng lấn một chút: ví dụ phần của Binance bao gồm cả thuế trả trên giao dịch chuyển của chính Binance và các lệnh rút của người dùng gửi thẳng tới địa chỉ đốt. Hãy đọc biểu đồ theo kiểu “khoảng một nửa là TFL, một phần tư là thuế, một phần năm là Binance”, đừng soi đến số thập phân. Điều rút ra quan trọng hơn độ chính xác: lượng đốt đều đặn hằng ngày từ thuế chỉ chiếm khoảng một phần tư tổng số, còn miếng lớn nhất sẽ không lặp lại.

Địa chỉ đốt, và vì sao số dư luôn bằng 0

Địa chỉ đốt LUNC là terra1sk06e3dyexuq4shw77y3dsv480xv42mq73anxu. Đây không phải ví bình thường. Đó là tài khoản của module burn, và module treasury hủy mọi thứ nằm trong đó vào cuối từng khối. Tra số dư vào bất cứ lúc nào, bạn cũng chỉ nhận về con số trống. Đó là hệ thống đang chạy đúng, không phải lỗi.

Điều này quan trọng vì nhiều hướng dẫn cũ và vài dashboard vẫn hiển thị “số dư ví đốt” tăng dần theo thời gian. Đó là cách mọi thứ vận hành trước năm 2022, hoặc đơn giản là sai. Bạn không thể đọc tổng lượng đã đốt từ địa chỉ này. Bạn đọc nó từ mức giảm của tổng cung, đúng như cách đồng hồ đang làm.

Đốt thủ công chỉ là một lệnh gửi bình thường tới địa chỉ đó, nên vẫn trả thuế đốt như mọi giao dịch khác. Ví dụ minh họa: nếu bạn gửi 1.000.000 LUNC và ví cộng đủ phí để trả thuế, module burn nhận đủ 1.000.000, còn 15.000 LUNC tiền thuế được tính thêm bên ngoài: 12.000 trong đó cũng bị đốt và 3.000 vào hai quỹ, nên tổng cộng 1.012.000 LUNC rời khỏi nguồn cung. Nếu phí không đủ trả thuế, chuỗi áp dụng cơ chế “trừ ngược” và lấy thuế từ chính số tiền gửi: 985.000 tới module burn, 12.000 tiền thuế cũng bị đốt, tổng cộng 997.000 LUNC bị hủy.

Cách tự kiểm chứng lượng LUNC bị đốt

Bạn không cần tin đồng hồ của chúng tôi hay của bất kỳ ai. Mọi con số trên trang này đều kiểm tra được với node công khai trong vài phút, chỉ cần một trình duyệt.

1. Đọc tổng cung

   Mở endpoint /cosmos/bank/v1beta1/supply/by_denom?denom=uluna trên một node Terra Classic công khai. Số lượng tính bằng uluna, chia cho 1.000.000 để ra LUNC.

2. Lấy mức đỉnh trừ đi

   Lấy 6.907.005.702.213 LUNC, tổng cung tại khối 7.790.000, trừ đi con số vừa đọc. Kết quả là lượng ròng đã rời nguồn cung kể từ đỉnh.

3. Xác nhận không có coin mới được đúc

   Kiểm tra /cosmos/mint/v1beta1/inflation. Kết quả bằng 0 nghĩa là mọi mức giảm của nguồn cung đều là đốt, không phải chuyển qua lại giữa các ví.

4. Xem một lần đốt diễn ra

   Tra địa chỉ đốt trên một trình khám phá khối. Lần đốt hiện trong sự kiện của khối dưới dạng sự kiện burn, với bên đốt là module burn và chế độ là EndBlock.

5. Kiểm tra thuế trực tiếp

   Đọc /terra/tax/v1beta1/burn_tax_rate để biết mức gộp, và burn_tax_split trong tham số treasury để biết phần không bị đốt.

Ở bước dùng trình khám phá, Galaxy Finder hiển thị đầy đủ nhật ký sự kiện, còn trình khám phá LUNC của chúng tôi giải mã mã giao dịch hoặc địa chỉ ví bằng ngôn ngữ dễ hiểu. Lặp lại bước một sau một giờ, bạn sẽ thấy tổng cung đã giảm. Một lần đo của chúng tôi giảm khoảng 2,7 triệu LUNC chỉ trong 37 phút, một cách hay để tận mắt thấy lượng đốt mà không cần dashboard nào.

Sẵn sàng nắm giữ đồng coin bạn đang theo dõi?

Không có cặp giao dịch bằng VND? Hãy bắt đầu với USDT mua bằng thẻ, chuyển sang một sàn có niêm yết LUNC, mua ở đó rồi rút về ví riêng.

Tạo tài khoản

LUNC đang được đốt nhanh đến mức nào?

Câu trả lời thật lòng là: chậm hơn những con số tổng gây ấn tượng. Mức trung bình mọi thời đại của LuncScan rơi vào khoảng 280 triệu LUNC mỗi ngày, nhưng con số đó bị đẩy lên bởi đợt đốt một lần của TFL. Bỏ phần đó ra và chỉ nhìn riêng năm 2026, bức tranh bình thản hơn nhiều. Các trang theo dõi cho thấy khoảng 444 tỷ đã đốt vào tháng 4–5/2026 và khoảng 463 tỷ vào đầu tháng 11, tức chừng 19 tỷ trong sáu tháng. LuncMetrics ghi nhận gần 600 triệu trong một khung bảy ngày của mùa thu. Cả hai đều cho thấy tốc độ đốt LUNC vào khoảng 80 đến 110 triệu mỗi ngày, hay 30 đến 40 tỷ mỗi năm, kèm cú nhảy vào ngày Binance gửi đợt đốt.

Lần đổi thuế tháng 8/2026 là ẩn số. Tăng từ 0,5% lên 1,5% khiến phần bị đốt của mỗi giao dịch chịu thuế tăng gấp ba, từ 0,4% lên 1,2%. Tổng lượng đốt từ thuế có tăng gấp ba hay không thì tùy hành vi: một số người dùng và bot sẽ chuyển ít LUNC on-chain hơn khi chi phí cao hơn. Chúng tôi muốn theo dõi dữ liệu nguồn cung vài tháng hơn là đoán, và đồng hồ giúp việc đó rất dễ. Về cuộc bỏ phiếu và kết quả kiểm phiếu, xem hướng dẫn quản trị; còn tin mới nhất thì có ở tin tức Terra Classic LUNC.

Thêm một điểm về tốc độ đốt: nó được đo bằng số coin, không phải bằng đô la. Nếu giá tăng, 50% phí mà Binance trích ra sẽ mua được ít coin hơn để đốt, còn thuế vẫn đốt cùng một tỷ lệ trên lượng coin di chuyển. Giá tăng thường làm chậm tốc độ đốt tính theo coin, ngược hẳn với giả định của nhiều bài “đếm ngược đốt coin”.

Vì sao phép tính “đốt LUNC lên 1 đô” không thành

Với khoảng 6,44 nghìn tỷ LUNC đang tồn tại, mức giá 1 đô la đồng nghĩa với vốn hóa khoảng 6.400 tỷ đô, gấp hàng nghìn lần mức định giá vài trăm triệu đô hiện nay của LUNC. Đốt coin không thể lấp khoảng cách đó trong bất kỳ khung thời gian hợp lý nào. Ngay cả ở mức trung bình mọi thời đại khá hào phóng là 280 triệu mỗi ngày, chỉ riêng việc loại bỏ 1 nghìn tỷ LUNC cũng mất khoảng mười năm; với tốc độ gần đây thì phải 25 đến 30 năm. Và kể cả khi một nghìn tỷ đã biến mất, vẫn còn hơn 5 nghìn tỷ.

Đây là phép tính, không phải dự báo, và nó có hai mặt: đốt coin vẫn giảm nguồn cung đều đặn, chỉ là ở mức vài phần trăm qua nhiều năm. Trang LUNC có lên được 1 đô chạy cùng phép tính cho các mốc 0,001 đô, 0,01 đô và nhiều mục tiêu khác, còn trang tổng cung LUNC giải thích vì sao lượng lưu hành trên các trang giá lại thấp hơn tổng cung on-chain.

Đã đốt là mất hẳn

Một đồng coin bị đốt sẽ bị hủy ngay trong khối nó tới module burn. Nó không nằm chờ trong ví nào, và không ai giữ khóa để lấy lại.

Các trang theo dõi đốt LUNC khác nên biết

Có nhiều trang cộng đồng theo dõi lượng LUNC bị đốt. Chúng cùng đọc một chuỗi, nên tổng số phải khớp nhau trong phạm vi chênh lệch mốc đã nói ở trên. Nếu một trang lệch xa, thường là do dữ liệu cũ hoặc đang đọc một endpoint đã lỗi thời.

Trình khám phá khối là nửa còn lại của bộ công cụ. Galaxy Finder, Terraport Finder, LUNCdash Finder và ATOMScan đều hiển thị giao dịch và sự kiện đốt. Mintscan không hỗ trợ Terra Classic, dù vẫn có một trang tải lên được.

Vì sao vài dashboard LUNC báo thuế đốt 0%

Nếu một ví, bot hay dashboard báo thuế đốt LUNC là 0%, gần như chắc chắn nó đang đọc sai chỗ. Đến tháng 12/2024, thuế vẫn nằm trong module treasury. Bản nâng cấp v3.3.0, đề xuất 12148 tại khối 21.163.600, chuyển nó sang module x/tax mới và đặt mức thuế cũ của treasury về 0. Endpoint cũ /terra/treasury/v1beta1/tax_rate vẫn trả lời, và vẫn báo 0. Mức thuế thật nằm ở /terra/tax/v1beta1/burn_tax_rate. Bạn có thể đọc thêm về bản phát hành đó trên trang nâng cấp mạng.

Còn hai cái bẫy liên quan cũng hay khiến người ta nhầm. Thứ nhất, tham số treasury burn_tax_split có giá trị 0,2, và rất dễ tưởng rằng 20% bị đốt. Thực tế ngược lại: 0,2 là phần không bị đốt, nên 80% bị đốt. Thứ hai, vài trang vẫn ghi “thuế đốt 1,2%” hoặc “0,5%”. Mức thuế là 1,5% kể từ tháng 8/2026, trong đó 1,2 điểm phần trăm bị đốt. Cả mức thuế lẫn tỷ lệ chia đều là tham số quản trị, nên có thể đổi tiếp qua bỏ phiếu.

Soi chuỗi đi!

Khi muốn hành động dựa trên những gì đã thấy, bài cách mua LUNC hướng dẫn từng bước, còn staking LUNC giải thích vì sao một phần thuế lại quay về trả thưởng cho người stake qua quỹ oracle.